ظرف‌ها بعد از شست‌وشو در ظرفشویی بوش تمیز نمی‌شوند (چربی و باقی‌مانده غذا)
معادل انگلیسی: Dishes Not Clean After Cycle سطح دشواری تعمیر: ★★☆☆☆ (اکثر اصلاحات کاربری؛ پمپ شست‌وشو: تکنسین)
۱. خلاصه
«تمیز نشستن ظرف» پرتکرارترین شکایت غیرخطاست و بوش برایش دو صفحهٔ رسمی (UK و مناطق دیگر) با چک‌لیست ترتیبی دارد: فیلتر، چرخش spray arm، دوز و تازگی detergent، بارگذاری و انتخاب برنامه. طبق JustAnswer اگر آب داغِ کافی به اسپرم‌ها نرسد یا circulation pump ضعیف کار کند، حتی برنامهٔ صحیح هم نتیجه نمی‌دهد؛ iFixit در مورد «won’t cycle or spray water» مسیر پمپ/برد را نشان می‌دهد. نکتهٔ بومی: با سختی آب بالای ۳۰۰ ppm در بسیاری شهرهای ایران، رسوب + detergent نامناسب ترکیب «شست‌وشوی ضعیف» می‌سازد که فقط با نمک/رینس‌اید تنظیم‌شده و program داغ حل می‌شود.
۲. علائم مشاهده‌ای (Symptoms)
- باقی‌ماندهٔ غذا/چربی روی لبهٔ بشقاب و کف لیوان؛ معمولاً سبد پایین بدتر از بالا (نشانهٔ ضعف آرم پایین یا فیلتر گرفته).
- ذرات غذا کف مخزن (آب راکد کدر) — طبیعی نیست؛ r/Appliances تأکید می‌کند «کمی آب تمیز کف مخزن نرمال است» ولی آب غذاگرفته نه.
- قرص detergent دست‌نخورده/نیمی در انتهای چرخه → مشکل dispenser ( درب محفظهٔ قرص/پودر ظرفشویی بوش باز نمی‌شود یا مایع تخلیه نمی‌شود ).
- درِ محفظهٔ detergent زود باز کرده (پودر در پیش‌شست‌وشو مصرف شده).
- شرایط بروز: فقط در برنامه‌های Eco/کوتاه، فقط بعد از افزایش بارگذاری، یا تدریجی با عمر فیلتر.
۳. عیب‌یابی گام‌به‌گام (Diagnostic Flow)
- گام: فیلتر/اسیورچ — تمیزکردن فیلتر استوانه‌ای + توری؛ چربی/رسوب مانع جریان و مکش دوبارهٔ آب کثیف می‌شود (چک‌لیست رسمی بوش UK، گام اول).
- گام: چرخش آرم‌ها — دستگاه خالی، آبگیری کنید و با دست آرم پایین را بچرخانید؛ سپس چرخهٔ کوتاه: هر دو آرم باید زیر فشار آب روان بچرخند. گیر/کندی → بازوهای پاشش (spray arm) ظرفشویی بوش نمی‌چرخند یا سوراخ‌هایشان گرفته است.
- گام: detergent و دوز — مایع/پودر تازه + مقدار توصیه‌شده؛ قرص را در محفظه بگذارید نه سبد (راهنمای رسمی بوش). اگر dispenser باز نمی‌شود → گام بعد.
- گام: باز شدن dispenser — در اواسط wash، درِ محفظه باید باز شده باشد؛ اگر نه: لولا/فنر پوشش یا actuator → درب محفظهٔ قرص/پودر ظرفشویی بوش باز نمی‌شود یا مایع تخلیه نمی‌شود.
- گام: دمای شست‌وشو — اگر آب wash سرد می‌ماند (درب را باز کنید؛ بخار و گرمای محسوس باید باشد): المنت/حرارتی → آب در ظرفشویی بوش گرم نمی‌شود؛ شست‌وشو با آب سرد انجام می‌شود (E09/خطای حرارتی) (کد محتمل E09).
- گام: فشار پمپ شست‌وشو — جریان ضعیف با آرم سالم: circulation pump (wash motor) فرسوده/گیر؛ طبق iFixit «cycle یا spray نداشتن» معمولاً به پمپ circulation یا برد آن می‌رسد؛ تست جریان/ولتاژ پمپ با تکنسین.
- گام: بارگذاری و آب‌پاش‌سایه — بشقاب روبروی آرم، لیوان روپایین، سبد بالا پر از ظرف کوچک (چکه از سقف باعث کثیفی پایین می‌شود) — چک‌لیست بوش UK/TH.
جدول تست‌های اهم‌متر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| گردش آرم زیر آب‌پاشی چرخه | چرخش پیوسته | عملکردی | کندی → آرم/پمپ | بوش UK |
| دمای آب wash | داغِ محسوس ( المنت درگیر است) | — | سرد → آب در ظرفشویی بوش گرم نمی‌شود؛ شست‌وشو با آب سرد انجام می‌شود (E09/خطای حرارتی) | JustAnswer (tubwt) |
| circulation pump — سیم‌پیچ | پلاک قطعه (عدد عمومی مستند نیست) | Ω | مفتی/∞ → تعویض motor | iFixit 598805 |
| ولتاژ پمپ هنگام wash | ۲۲۰–۲۴۰ VAC در ایران / ۱۲۰ VAC در منابع آمریکایی | VAC | نبود ولتاژ → برد/triac | iFixit (ساختار تست) |
۴. دلایل ریشه‌ای و راه‌حل‌ها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راه‌حل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | فیلتر/سیفون چرب و گرفته | زیاد | شست‌وشوی فیلتر | — |
| ۲ | سوراخ‌های spray arm گرفته | زیاد | تخلیه با سوزن/مسواک؛ بازوهای پاشش (spray arm) ظرفشویی بوش نمی‌چرخند یا سوراخ‌هایشان گرفته است | — |
| ۳ | detergent کهنه/کم یا dispenser بازنشده | زیاد | اصلاح دوز/تازگی؛ درب محفظهٔ قرص/پودر ظرفشویی بوش باز نمی‌شود یا مایع تخلیه نمی‌شود | dispenser lid spring |
| ۴ | برنامهٔ Eco/کوتاه برای بار چرب | متوسط | انتخاب Auto/Intensive با دم بالا | — |
| ۵ | آب wash سرد ( المنت/حرارتی) | متوسط | آب در ظرفشویی بوش گرم نمی‌شود؛ شست‌وشو با آب سرد انجام می‌شود (E09/خطای حرارتی) | flow-through heater |
| ۶ | ضعف circulation pump | کم | تعویض/تعمیر پمپ شست‌وشو | wash motor/circulation pump |
| ۷ | بارگذاری غلط | زیاد | بازچینی طبق راهنمای بوش | — |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- برق و آب قطع؛ آب کف مخزن را تخلیه کنید.
- برای آرم‌ها: مهرهٔ نگه‌دارندهٔ آرم پایین (معمولاً چپ‌گرد/راست‌گرد — قبل از زورزدن جهت را با دفترچه چک کنید) را باز، آرم را بشویید و سوراخ‌ها را تک‌تک باز کنید (thedishwasherblog + بوش UK).
- برای پمپ circulation: در مدل‌های آمریکایی پنل زیرین و در اروپایی سینی/پایه باز می‌شود؛ موتور شست‌وشو زیر tub روی سینی نصب است. «شماره فنی را از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید.»
- اورینگ و نشیست پمپ را کامل تازه‌گذاری کنید؛ نشتی به سینی تحتانی = E15 (نشت آب از زیر در یا اطراف بدنهٔ ظرفشویی بوش (فعال‌شدن AquaStop / خطای E15)).
- پس از بستن: چرخهٔ آزمایشی با «دستمال کاغذی روی آرم» برای دیدن پاشش یکتا و زمان‌گیری چرخش.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| Spray arm (lower/upper) + retaining nut | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | هر سه سطح (آمریکایی) آرم جدا دارد |
| Circulation pump / wash motor | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | قلب فشار شست‌وشو؛ در خیلی بوش‌ها induction و بی‌زغال |
| Filter / sump assembly | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | شست‌وشوی ماهانه |
| Dispenser lid & spring | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | باز نشدن درِ قرص‌دان |
هیچ شماره فنی ساخته‌شده‌ای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- پس از رفع: اجرای چرخهٔ Machine Care/Service (بدون ظرف، با پاکیزه‌ساز) برای زدودن چربی مسیرها (توصیهٔ رسمی بوش در pages troubleshooting).
- تنظیم Hardness و مقدار rinse aid از منو/دایال مدل (در آب سخت ایران مقدار detergent را هم طبق جدول بوش افزایش دهید).
- در سری‌های ۶/۸ Europe: ذخیرهٔ program دلخواه با دکمهٔ Favorite؛ برای بار چرب Intensive 70 را Favorite کنید.
۸. نکات ایمنی
- قبل از بازکردن آرم/پنل، برق قطع؛ mains در ایران ۲۲۰–۲۴۰ VAC (منابع آمریکایی ۱۲۰ VAC) و آب + برق ترکیب خطرناک است؛ نصب با RCD و ارت.
- المنت و آب wash بسیار داغ است؛ پس از چرخه برای کار داخلی ۲۰+ دقیقه صبر کنید.
- لبهٔ شیشهٔ شکسته داخل مخزن شایع‌ترین علت برش دست تعمیرکار است؛ دستکش ضخیم.
۹. پیشگیری
- شست‌وشوی فیلتر هر ۱–۲ هفته؛ چک آرم‌ها ماهانه.
- فقط detergent مخصوص ظرفشویی، انبار خشک و تاریخ‌دار.
- پیش‌شست‌وشوی دستی تکه‌های بزرگ (نه چربی — ظرفشویی بوش چربی را با آب داغ می‌بَرد).
- اجرای دوره‌ای چرخهٔ داغ برای حل‌کردن رسوب چربی مسیر.
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- رفتن سراغ پمپ/برد قبل از سه گام رایگان: فیلتر، detergent، بارگذاری (تأکید خودِ صفحات رسمی بوش).
- نادیده‌گرفتن دمای wash؛ «تمیز نمی‌شود» خیلی وقت‌ها در واقع «گرم نمی‌شود» است.
- تعویض آرم بدون بررسی گرفتگی hub/orifice پایین که علت اصلی نچرخیدن است.
- تجویز detergent بیشتر در آب سخت بدون تنظیم hardness → فیلم صابونی و نتیجهٔ معکوس (لکه و پوشش سفید (فیلم) روی ظرف‌ها و لیوان‌های ظرفشویی بوش).
۱۱. ایرادهای مرتبط
- بازوهای پاشش (spray arm) ظرفشویی بوش نمی‌چرخند یا سوراخ‌هایشان گرفته است
- آب در ظرفشویی بوش گرم نمی‌شود؛ شست‌وشو با آب سرد انجام می‌شود (E09/خطای حرارتی)
- درب محفظهٔ قرص/پودر ظرفشویی بوش باز نمی‌شود یا مایع تخلیه نمی‌شود
- لکه و پوشش سفید (فیلم) روی ظرف‌ها و لیوان‌های ظرفشویی بوش
- بوی نامطبوع از محفظهٔ ظرفشویی بوش و کثیفی فیلتر/اسیورچ (sump)
- ظرف‌ها در انتهای برنامهٔ ظرفشویی بوش خیس می‌مانند / خشک نمی‌شوند
۱۲. منابع (Sources)
- Dishwasher not cleaning properly — Bosch Home UK (رسمی) — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- My dishwasher is not cleaning properly — Bosch Home Thailand (رسمی) — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch Dishwasher Not Cleaning? Expert Troubleshooting Guide — JustAnswer — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch Dishwasher won’t cycle or spray water — iFixit Answers — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Is it normal to have this water in the tub — r/Appliances — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch Dishwasher Spray Arm Not Spinning: Fix It Fast — The Dishwasher Blog — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch Dishwasher Not Drying: Causes & Fix — EasyBear — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
یادداشت هزینه (تقریبی)
- «خدمت از ما» (۱۴۰۵): شروع تعمیر ظرفشویی از حدود ۷۵۰٬۰۰۰ تومان (تقریبی، عمومی).
- برآورد ریالی مستند برای پمپ شست‌وشوی بوش یافت نشد؛ این قطعه از گران‌ترین‌هاست و استعلام با E-Nr لازم است.