تلویزیون اسنوا حدود ۹۰ دقیقه

سایه و پس‌ماند تصویر روی پنل (Image Retention / Ghost)

معادل انگلیسی: Image Retention & Ghosting سطح دشواری تعمیر: ★★★★☆ (اغلب پنل؛ تعمیر خانگی محدود)

۱. خلاصه

«سایه‌دار شدن تصویر» و «ماندن رد تصویر قبلی» (afterimage/ghost) روی پنل‌های LED-LCD سه ریشهٔ اصلی دارد که منابع ایرانی‌شان را جدا کرده‌اند: ۱) مشکلات سیگنال و کابل/تنظیمات — فهرست هشت‌علتی «آی‌پی امداد» و «آچاره» (کابل شل، نور پس‌زمینه، برد اصلی، تنظیمات نادرست، تداخل الکترومغناطیسی، پیکسل‌ها، پنل، نرم‌افزار)؛ ۲) پیکسل‌های نیمه‌سوخته/مرده — «دیبا پشتیبان» توضیح می‌دهد سایه و تاریکی ال‌ای‌دی در اصل از ازکارافتادن پیکسل‌هاست، ابتدا لکه‌ها ممکن است خودبه‌خود رفع شوند ولی وقتی «رد روی تصویر ماند»، دیگر ساده حل نمی‌شود؛ ۳) خرابی تصویر اسنوا (رنگ‌پریدگی، شطرنجی، نویز) که «مجاز سیما» آن را بیشتر به پنل/اتصالات آن نسبت می‌دهد. توجه: burn-in کلاسیک بیشتر پلازما/OLED است؛ برای پنل‌های LED اسنوا مستندات موردی است (کم‌مستند) — پس این صفحه روی همان دستهٔ «سایه/پس‌ماند/لکه» تمرکز دارد.

۲. علائم مشاهده‌ای (Symptoms)

  • رد لوگوی شبکه، نوار خبری یا HUD بازی چند ثانیه تا چند دقیقه بعد از تغییر صحنه دیده می‌شود.
  • سایهٔ ثابت در یک سمت تصویر (آچاره: شایع‌ترین شکایت، «سایه در سمت راست»).
  • لکه‌ها/سایه‌های تیرهٔ کدر که بعد از دقایقی روشن بودن ظاهر می‌شوند (دیبا پشتیبان/آچاره).
  • تصویر «شبح» کم‌رنگ روی کل پنل با پس‌زمینهٔ سفید.
  • سایه همراه پرش/نویز → بیشتر سیگنال/تیکان تا پنل (پرش، لرزش و فلیکر تصویر، خرابی برد T-CON).

۳. عیب‌یابی گام‌به‌گام (Diagnostic Flow)

  1. گام: تست OSD — اگر منوی خود تلویزیون هم سایه دارد → پنل/نور؛ OSD تمیز ولی تصویر سیگنال سایه‌دار → مسیر سیگنال/تنظیمات (قاعدهٔ تست‌اسکرین tvmarestan در pages مشابه).
  2. گام: کابل‌ها — HDMI/AV را جدا/جایگزین و محکم کنید (آی‌پی امداد و آچاره: کابل شل/بی‌کیفیت = سایه و خطوط تاریک).
  3. گام: تنظیمات تصویر — Brightness/Contrast و حالت ذخیرهٔ انرژی را نرمال کنید؛ ریست تنظیمات تصویر (آی‌پی امداد: تنظیم نادرست هم علت است).
  4. گام: تداخل — موبایل/روتر/اسپیکر را از پنل دور کنید (آی‌پی امداد: تداخل الکترومغناطیسی).
  5. گام: صبرِ تست‌اسکرین — ویدیوی سفید تمام‌صفحه ۳۰–۶۰ دقیقه؛ پس‌ماند نرم محو شد → retention موقت؛ ماند → پیکسل/پنل (منطق دیبا پشتیبان: مرحلهٔ ماندگنی = آسیب پیکسل).
  6. گام: ریست فکتوری نرم‌افزار — اگر همراه با کندی منو بود (قفل شدن سیستم هوشمند، کندی و مشکلات firmware).
  7. گام: سخت‌افزار — بررسی فلت‌های COF پنل/تیکان و نور پس‌زمینه توسط تکنسین؛ سایهٔ هاله‌ای موضعی اغلب = LED strip به‌سوی آن ناحیه (لکهٔ روشن، ابرشدگی (clouding) و نشت نور (backlight bleed)).

جدول تست‌های اهم‌متر و ولتاژ (Multimeter)

نقطهٔ تست / قطعهمقدار سالمواحددر صورت انحرافمنبع
Gh/Vgh و VCOM روی تیکانثابت، مطابق برچسب بردVDCنوسان → تیکان (کم‌مستند؛ نیاز اسکی‌ماتیک)—
خروجی استریپ نور آن ناحیهمطابق ستریپ هم‌مدلVDC/Aافت → استریپ (تصویر تیره، نیم‌سرویس صفحه یا لکه‌های تاریک (بک‌لایت LED))—
تغذیهٔ ۳٫۳/۵V پنل از برد اصلیبدون ripple زیادVDCانحراف → خازن/رگولاتور مینروش عمومی

۴. دلایل ریشه‌ای و راه‌حل‌ها

#دلیل احتمالیاحتمال شیوعراه‌حلقطعه موردنیاز
۱کابل/تنظیمات/تداخلزیاداصلاح اتصال و تنظیمات—
۲retention موقت (محتوای ثابت طولانی)متوسطمحو با تست‌اسکرین/تماشای محتوای متحرک—
۳پیکسل‌های نیمه‌سوخته/لکه‌ایمتوسطتعویض پنل (مقرون‌به‌صرفه نیست)Panel
۴خرابی نور پس‌زمینه به‌صورت لکه/سایهمتوسطتعویض استریپ‌هاLED strips
۵تیکان/COF پنلکمتعمیر تیکان یا پنلT-CON board

۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)

کاربر تا گام‌های ۱–۶ عیب‌یابی می‌رود؛ بقیهٔ کار تکنسین است.

  1. برای استریپ نور: برق را قطع، دشارژ، قاب و دیفیوزر باز؛ استریپ‌های معیوب ناحیهٔ سایه‌دار با استریپ هم‌ولتاژ/هم‌آمپرِ منبع تغذیه جایگزین شود (راهنمای مجاز سیما در تصویر تیره، نیم‌سرویس صفحه یا لکه‌های تاریک (بک‌لایت LED)).
  2. برای COF/فلت پنل: فقط re-seating اتصالات با ابزار مناسب؛ reball/bonding نیاز به دستگاه TAB دارد.
  3. تعویض کل پنل: «مجاز سیما» هزینهٔ پنل را تا ≈۸۰٪ قیمت تلویزیون برآورد می‌کند — در عمل برای سایهٔ موضعی توصیه نمی‌شود.
  4. بعد از بستن: ۲۴ ساعت با محتوای متحرک/روشن تست و مقایسهٔ قبل/بعد.

۶. قطعات یدکی مرتبط

نام قطعه (EN)کد مرجع / Part Numberتوضیح
LED strip setمطابق ولتاژ/آمپر استریپ اصلینه «کلی» برند؛ مدل‌محور
T-CON boardشمارهٔ فنی روی برداگر سایه با پرش ترکیب است
LCD panelکد پنل پشت آنتعویض تقریباً غیراقتصادی

هیچ شماره فنی ساخته‌شده‌ای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.

۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر

  • Brightness را در حد ۵۰–۷۰ و Backlight را متناسب با اتاق تنظیم کنید؛ نور زیاد retention را تسریع می‌کند (کم‌مستند؛ منطق عمومی پنل).
  • Setting → Picture → Reset و در صورت نیاز Factory Reset (قفل شدن سیستم هوشمند، کندی و مشکلات firmware).
  • Eco/ذخیرهٔ انرژی اگر باعث سوسو/تاریکی موضعی شد غیرفعال و دوباره تست کنید (کم‌مستند).

۸. نکات ایمنی

  • پنل و فلت‌هایش به ضربه و خم‌شدگی حساس‌اند؛ آسیب فیزیکی = خط‌وط ثابت و شکستگی (شکستگی و ضربه‌خوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل)).
  • شبکهٔ ۲۲۰–۲۴۰ VAC؛ خازن‌های پاور را قبل از کار دشارژ کنید (منابع ۱۲۰ VAC آمریکایی را تطبیق دهید).
  • کار با تست‌اسکرین طولانی: دستگاه روی پایهٔ محکم؛ افتادن تلویزیون حین بستن قاب شایع‌ترین حادثه است.

۹. پیشگیری

  • لوگوی ثابت/نوار خبری/HUD بازی را ساعت‌ها روی تصویر نگه ندارید؛ برای استفادهٔ نمایشگاهی timer تصویر متحرک بگذارید.
  • Light sensor/eco را غیرفعال نکنید؛ نور زیاد هم مصرف استریپ را بالا می‌برد هم retention را.
  • هر چند هفته یک‌بار ۲۰–۳۰ دقیقه محتوای تمام‌سفید/متحرک پخش کنید تا پیکسل‌ها تازه شوند (روش خانگی، کم‌مستند).
  • آنتن/کابل باکیفیت؛ تداخل الکترومغناطیسی را جدی بگیرید (آی‌پی امداد).

۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار

  • برچسب «burn-in» به هر سایه‌ای؛ بیشتر مواردِ اسنوا یا کابل/تنظیمات‌اند یا استریپ نور — فهرست هشت‌علتی آی‌پی امداد را به‌ترتیب کم‌هزینه‌به‌پرهزینه بررسی کنید.
  • فروش پنل نو برای retention موقتی که با یک ساعت تست‌اسکرین محو می‌شد.
  • نادیده‌گرفتن شکایت مشتری مبنی بر «سایه فقط بعد از چند دقیقه» — قرائن حرارت/استریپ (سوال متنی آچاره).
  • تست نکردن OSD قبل از باز کردن دستگاه.

۱۱. ایرادهای مرتبط

۱۲. منابع (Sources)