خرابی مدار فرمان هیتر: رله/تریاک برد (خطاهای F09 / E09 / E20 / E43)
اگر المنت و NTC سالم باشند ولی دستگاه یا آب را گرم نمی‌کند یا بی‌محل گرم می‌کند، متهم اصلی بخش قدرت مدار هیتر روی برد کنترل است: رله/تریاک که با کدهای E09/F09، E20/F20 و E43/F43 خود را نشان می‌دهد.
علائم و نشانه‌ها
- E09/F09: «unexpected heating» — المنت درست زمانی که نباید روشن شود فعال می‌شود (مثلاً در مرحله آبکشی) — تعریف Glotech و Whitegoodshelp.
- E20/F20: تشخیص حرارت غیرمنتظره (Domex: «control board fault»).
- E43/F43 (در برخی پلتفرم‌ها): خرابی triac مدار هیتر روی برد.
- یا برعکس: خطای گرم نکردن با المنت و سنسور سالم ⇒ رله نمی‌بندد.
- بوی سوختگی/لکه قهوه‌ای روی قطعه برد (در بازشدن).
علل رایج (رتبه‌بندی‌شده: محتمل‌ترین تا نادر)
- چسبیدن/سوختن رله هیتر روی برد (Glotech F09 = المنت در زمان نامعمول روشن است).
- خرابی triac یا مدار درایور آن — Whitegoodshelp: «full board replacement is often the more reliable solution».
- NTC معیوب که سیگنال دمای غلط می‌فرستد و برد فکر می‌کند آب گرم است (E20 در جدول Whitegoodshelp با این مکانیزم).
- سیم‌کشی/اتصال ضعیف در مدار قدرت هیتر.
- نادر: خرابی خود پردازنده برد/حافظه EEPROM در توالی کنترل حرارت (خانواده E90-E92 طبق Domex).
عیب‌یابی گام‌به‌گام
- المنت را تست پیوستگی کنید (صفحه ۰۶) — منبع حرارت باید حذف شود.
- NTC را در دمای اتاق بسنجید (≈30kΩ، کاهش با گرما — Whitegoodshelp).
- در حالت خطا با مولتی‌متر/تستر ولتاژ، بررسی کنید آیا هنگام بی‌فرمانی برق به المنت می‌رسد؟ اگر بله ⇒ رله/triac چسبیده.
- اگر اصلاً برق به المنت نمی‌رسد و سیم‌کشی سالم است ⇒ رله باز نمی‌شود: عیب برد.
- برد را Visually inspect کنید: قطعه سوخته، هایلگ (solder joint ترک‌خورده)، بوی ورنی سوخته. توجه: تست‌های بالاتر از سطح «برق‌دار شدن برد» کار تکنسین الکترونیک است (Whitegoodshelp: «engineer diagnosis required»).
راه‌حل و تعمیر
- تعویض triac/رله توسط تعمیرکار ماهر برد «روی برخی بردها ممکن است»؛ تعویض کامل برد قابل‌اطمینان‌تر است و باید با سن و ارزش دستگاه سنجیده شود (Whitegoodshelp).
- در ایران: تعمیر برد (هیدروستات/رله/برنامه EEPROM) توسط کارگاه‌های تخصصی لباسشویی انجام می‌شود (سه‌سوته/پی‌مداد «تعمیر برد» را سرویس مجزا می‌دانند).
قطعات یدکی و هزینه تقریبی
- سه‌سوته (نرخ اتحادیه ۱۴۰۳، عمومی): تعمیر برد لباسشویی ۶۰۰ هزار تا ۴.۱۹ میلیون تومان؛ در جدول دوم «تعمیر برد الکتریکی ۲ تا ۳.۵ میلیون تومان». قیمت برد نو بوش ذکر نشده.
پیشگیری
- از نوسان برق و سه‌راهی بی‌کیفیت بپرهیزید (Domex: کدهای الکترونیکی و communication error می‌توانند از نوسان برق باشند).
- آب‌گرفتگی/نشتی روی برد را جدی بگیرید؛ رطوبت قاتل رله‌هاست.
خطاهای مرتبط (نمایشگر/بوق)
- E09/F09، E20/F20، E43/F43 (triac)، E10/F10 و E56 (خطای ارتباطی/برق برد طبق Wilshire)، E90-E92 (نرم‌افزار/PCB طبق Domex)، E80 (fault in drive circuit — Bosch US).
منابع
- Whitegoodshelp — Bosch Washing Machine Error Codes — تعریف E09/E20/E43 و منطق triac/relay و تعمیر در برابر تعویض برد.
- Glotech Repairs — Bosch/Neff/Siemens error codes — تجربه میدانی: 09/F09 = گرمایش در زمان غیرمنتظره (رله).
- Domex — Bosch Washing Machine Error Codes — E20 = control board fault و خانواده E90-E92.
- Wilshire Refrigeration — 12 Common Bosch Problems — خرابی PCB بعد از نوسان برق/سرویس؛ کد E56 ارتباطی.
- Bosch US — Washer Error Codes (official) — E80: ایراد مدار درایو فقط با تکنسین مجاز.