خطوط عمودی و افقی روی تصویر
معادل انگلیسی: Vertical / Horizontal Lines on Screen سطح دشواری تعمیر: ★★★★☆ (تماس با T-CON و فلتهای پنل؛ ریسک بالا)
۱. خلاصه
راهنمای رسمی سونی (مقاله 00032635 «My TV has lines on the screen…») ابتدا تستهای کاربری (تفکیک منبع سیگنال، کابل، reset تصویر) را میخواهد و سپس تشخیص سختافزاری را به سرویس ارجاع میدهد. در گزارشهای تعمیرگاهی برای سونی، خطوط عمودی تمامقد بیشتر از T-CON، فلتهای LVDS/FFE و در نهایت پیوند COF لبهٔ پنل میآید؛ در JustAnswer برای KDL-52XBR4 شایعترین علت «خطوط عمودی» خرابی T-CON/درایور گزارش شده، و در iFixit برای Bravia با ۵ چشمک، T-CON را «شایعترین علت» دانستهاند. اگر تعویض T-CON lines را رفع نکرد (تجربۀ مستند iFixit)، ایراد از خود پنل است.
۲. علائم مشاهدهای (Symptoms)
- یک یا چند خط عمودی رنگی/سیاه از بالا تا پایین.
- خطوط افقی نازک یا نوارهای افقی تکراری.
- خطوط روی همه ورودیها و حتی روی OSD/منوی خود تلویزیون هم دیده میشوند (نشانهٔ سختافزار، نه منبع سیگنال).
- گاهی با گرم شدن دستگاه کم/زیاد میشوند (فلت شل/COF ضعیف).
- ضربخوردن/فشار به قاب قبلاً گزارش شده است.
۳. عیبیابی گامبهگام (Diagnostic Flow)
- گام: تست «منوی خود تلویزیون» — منو/OSD را باز کنید. اگر خطوط زیر منو هم هستند → سختافزار پنل/T-CON. اگر فقط روی تصویر پخششوندهاند → کابل/منبع سیگنال (پورتهای HDMI و «سیگنال نیست») و راهنمای رسمی 00032635.
- گام: Picture Reset — Settings → Show/Picture → Reset (مسیر دقیق در Help Guide همان مدل را ببینید) تا احتمال «Setting» حذف شود.
- گام: تست FLASHER/internal pattern (تکنسین) — با entering service menu یا دکمهٔ local، الگوی داخلی (white/red/green/blue) اجرا شود؛ خطوط باقی ماند → پنل/T-CON.
- گام: بازرسی فلتها — قاب پشت باز؛ کانکتور LVDS از main به T-CON و فلتهای V-by-One/COF T-CON→پنل: جداکنید، با Kontakt-60 تمیز و دوباره جا بزنید؛ در تجربۀ iFixit (تعمیر ۵ چشمک) «تمیزکردن cable» مشکل را بدون خرید قطعه حل کرد.
- گام: تست T-CON — ولتاژهای ورودی T-CON (معمولاً برچسب روی خود برد/SMPS روی T-CON) را با مولتیمتر چک کنید (اعداد مدلمحور؛ از سیلکاسکرین برد بخوانید — کممستند). اگر ورودیها سالم و تصویر خطدار است → تعویض T-CON؛ اگر با T-CON نو هم باقی ماند → پنل (شکستگی و ضربهخوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل) اقتصاد تعویض).
جدول تستهای اهممتر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| VCC ورودی T-CON از power board | طبق برچسب برد (معمولاً چند ولت + ۱۲V؛ عدد ساخته نشود) | VDC | صفر → مسیر پاور/فیوز | روش عمومی |
| continuity فلت LVDS/FFE | نزدیک صفر هر پین متناظر | Ω | قطعی/مقاومت بالا → تعویض فلت | iFixit (تجربه cable) |
| VGH/VGL/GND روی خروجیهای T-CON | طبق دیتاشیت پنل همان مدل | V | انحراف → GMEM/پنل درایور معیوب | JustAnswer KDL-52XBR4 |
| Test points VDD روی GMEM (T-CON) | بدون ripple غیرعادی | VDC | ripple → خازنهای بایپاس T-CON (مورد مستند سونی کممستند) | روش عمومی |
۴. دلایل ریشهای و راهحلها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راهحل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | آلودگی/شلشدگی فلت LVDS یا T-CON | زیاد | تمیزکاری و reseat | — |
| ۲ | خرابی T-CON (GMEM/خازن) | زیاد | تعویض T-CON با همان A-number | T-CON board |
| ۳ | خرابی COF/source driver پنل | متوسط | تبصرة TCP/COF reball فقط کارگاه تخصصی؛ وگرنه پنل | panel |
| ۴ | main board (خط فقط روی یک ورودی) | کم | تست ورودی دیگر → خرابی مینبرد (Main / MB) | main board |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- تلویزیون را از برق بکشید و حداقل ۱۰ دقیقه صبر کنید تا خازنها دشارژ شوند.
- دستگاه را صفحهروبهپایین روی سطح نرم بخوابانید؛ قاب پشت را باز کنید.
- محل T-CON در سونی معمولاً پشت لبهٔ پایین/مرکز پنل زیر شیلد است؛ پیچها و فلتها (با قفل FFC) را با دقت باز کنید.
- A-number درجشده روی برد T-CON قدیمی را بخوانید و برد با همان شماره/نسخه سفارش دهید (سازگاری پنل مهم است).
- فلتهای COF را هرگز تا یا نکشید؛ فلت جداشدهٔ آلوده را با پاککن نرم و الکل ایزوپروپیل تمیز کنید.
- پس از نصب، قبل از بستن کامل، تصویر تست کنید؛ خطوط باقیمانده یعنی پنل معیوب است (شکستگی و ضربهخوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل)).
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| T-CON board | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل (A-number) | حساس به پنل؛ فقط عیناً همان شماره |
| LVDS / FFC cable | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب | ارزان و شایع |
| Main board | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | اگر خطا فقط روی یک input |
| Panel (LC) | شماره پنل از برچسب پشت پنل | اقتصاد تعویض معمولاً رد میشود |
هیچ شماره فنی ساختهشدهای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- بعد از تعویض T-CON: ریست مقادیر تصویر (Settings → Picture → Custom → Reset) و تست الگوهای رنگ.
- در صورت تعویض main board، همترازیهای پنل ممکن است در service menu نیاز به بازتنظیم داشته باشد — فقط تکنسین.
- یک دور کامل Software Update (راهنمای سونی 00028577) برای حذف artefهای نرمافزاری.
۸. نکات ایمنی
- خازنهای برد پاور و بکلایت پس از قطع برق شارژ خطرناک دارند.
- فلتهای T-CON/COF را در حالت زنده لمس نکنید (ESD = مرگ پنل).
- کار روی ولتاژ زندهٔ mains (ایران ۲۲۰–۲۴۰ VAC؛ منابع US سونی ۱۲۰ VAC) فقط با مجوز.
۹. پیشگیری
- از فشار انگشت/اجسام تیز روی لبهٔ پایین پنل (محل T-CON/COF) پرهیز شود.
- حملونقل دستگاه فقط عمودی و با محافظ.
- گردوخاک و رطوبت پشت برد را تمیز نگه دارید (اتصالی فلت).
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- خرید T-CON بدون reseat کردن فلتها؛ بسیاری موارد با تمیزکاری حل میشود (تجربهٔ مستند iFixit «saved hundreds»).
- تطبیق T-CON «سایز مشابه» بهجای همان A-number → خط باقی میماند.
- اعلام «پنل خراب» بدون اجرای pattern داخلی؛ تست سادهای که هزینه را تعیین میکند.
- آسیبزدن به FFC/کانکتور قفلدار هنگام بازکردن با ناخن/تیغ.
۱۱. ایرادهای مرتبط
- تصویر تیره، نیمهٔ تاریک صفحه یا لکههای تاریک (بکلایت LED)
- پرش، لرزش و فلیکر تصویر
- شکستگی و ضربهخوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل)
- خرابی برد T-CON
- خرابی مینبرد (Main / MB)
- راهنمای کدهای خطا و الگوی چشمکزدن چراغ استندبای
۱۲. منابع (Sources)
- My TV has lines on the screen, blurred picture, double image — Sony Support — مشاهده در نتایج جستوجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- Blinking red light 5 times Sony Bravia 55” tv — iFixit Answers — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- Sony KDL-52XBR4 Price & T-Con Board Vertical Lines — JustAnswer — مشاهده در نتایج جستوجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- Replaced T-con board still have vertical lines — Sony Bravia — iFixit — مشاهده در نتایج جستوجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- Sony Bravia TV Vertical Lines Fix (Sound Still Works) — YouTube — مشاهده در نتایج جستوجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- Flickering, flashing, or blinking picture noise occurs — Sony UK Support — مشاهده در نتایج جستوجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴